ทาน เหนือทาน

จากการที่ได้เล่าไปว่า ทาน เป็นการสร้างบุญบารมีที่ต้องเสียสตางค์ อย่างไรก็ตามมีการทำทานที่ไม่เสียเงินด้วยแม้แต่น้อย

ผมได้ตัดตอนบุญที่ได้จากการให้ทานมาให้อ่านเล่น ๆ จากหนังสือ"วิธีสร้างบุญ บารมี" จะเห็นได้ว่าจากข้อ ๑ ถึง ข้อ ๑๒ นั้นเป็นการให้ทานที่ได้บุญน้อยกว่าข้อ ๑๓

๑๓. การถวายสังฆทานที่มีองค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้าเป็นประธาน แม้จะมากถึง ๑๐๐ ครั้ง ก็ยังได้บุญน้อยกว่า "การถวายวิหารทาน" แม้จะได้กระทำแต่เพียงครั้งเดียวก็ตาม "วิหารทาน ได้แก่การสร้างหรือร่วมสร้างโบสถ์ วิหาร ศาลาการเปรียญ ศาลาโรงธรรม ศาลาท่าน้ำ ศาลาที่พักอาศัยคนเดินทางอันเป็นสาธารณะประโยชน์ที่ประชาชนได้ใช้ประโยชน์ร่วมกัน" อนึ่ง การสร้างสิ่งที่เป็นสาธารณประโยชน์หรือสิ่งที่ประชาชนใประโยชน์ร่วมกัน แม้จะไม่เกี่ยวเนื่องกับกิจในพระพุทธศาสนา เช่น "โรงพยาบาล โรงเรียน บ่อน้ำ แท็งก์น้ำ ศาลาป้ายรถยนต์โดยสารประจำทาง สุสาน เมรุเผาศพ" ก็ได้บุญมากในทำนองเดียวกัน

๑๔. การถวายวิหารทาน แม้จะมากถึง ๑๐๐ ครั้ง (๑๐๐ หลัง ) ก็ยังได้บุญน้อยกว่าการให้ "ธรรมทาน" แม้จะให้แต่เพียงครั้งเดียวก็ตาม "การให้ธรรมทานก็คือการเทศน์ การสอนธรรมะแก่ผู้อื่นที่ยังไม่รู้ให้รู้ได้ ที่รู้อยู่แล้วให้รู้ยิ่งๆขึ้น ให้ได้เข้าใจมรรค ผล นิพพาน ให้ผู้ที่เป็นมิจฉาทิฐิได้กลับใจเป็นสัมมาทิฐิ ชักจูงผู้คนให้เข้าปฏิบัติธรรม รวมตลอดถึงการพิมพ์การแจกหนังสือธรรมะ"

๑๕. การให้ธรรมทาน แม้จะมากถึง ๑๐๐ ครั้ง ก็ยังได้บุญน้อยกว่าการให้ "อภัยทาน" แม้จะให้แต่เพียงครั้งเดียวก็ตาม การให้อภัยทานก็คือ "การไม่ผูกโกรธ ไม่อาฆาตจองเวร ไม่พยาบาทคิดร้ายผู้อื่นแม้แต่ศัตรู"

ประเด็นคือ แม้การถวายสังฆทานแด่พระที่เป็นองค์พระศาสดายังได้บุญน้อยกว่าการสร้างวิหารทาน แต่ไม่ว่าวิหารทานจะมากถึง ๑๐๐ แห่ง ยังได้บุญน้อยกว่าธรรมทาน และการให้ธรรมทานมาก ๑๐๐ ครั้งได้บุญน้อยกว่าอภัยทานเพียง ๑ ครั้ง

อภัยทาน ไม่เสียเงิน และไม่เสียใจแน่นอนครับ

(เรียบเรียงจาก วิธีสร้างบุญ บารมี โดย สมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก)